Łeba to ojczysta mieścina nadmorska. Chyba nie wypada nikomu jej dokładnie przedstawiać, chociaż zapewne nie każdy zna jej historię, przynajmniej początkowy okres. W tym artykule skupmy się więc może na tym zagadnieniu.
Łeba położona jest na północy Polski w województwie pomorskim nad rzeką Łebą i Chełstem. Przez pewien czas, w latach 1975 do 1988 należała do województwa słupskiego. To tyle tytułem wstępu.
Przejdźmy teraz do sprawy zasadniczej – historii miasta. Przygoda Łeby sięga odległych lat, bo zaczyna się już w czasach neolitu. Już w tym okresie widoczne były pierwsze ślady zasiedlenia. Zaświadczać o tym mogą wykopane przez archeologów narzędzia. Było to w okolicy Potęgowa. Linię morza wyznaczają grodziska, które przetrwały do dzisiaj, jak: Gałęzinowo, Siodłonie, Damno. Grodziska te były onegdaj grodami warownymi, które kojarzą się z kulturą łużycką. Przez lata, kiedy to w grodziskach toczyło się normalne życie, w okolicy zaczęło przyrastać lądu, jednak jeszcze cały czas obszar ten był w większości bagienny. Przez okolicę przeszli Goci (plemię wczesno germańskie). Dowodem na to, że zjawili się oni w tej okolicy jest kamienny krąg ich cmentarzyska, znajdujący się w Dębinie. Do dziś zachowały się zaledwie 3 głazy pochodzące z tego kręgu. Podobne cmentarze znajdują się w bliskiej okolicy. Kiedy Goci odeszli, razem z nimi ziemie te opuścili zamieszkujący tubylcy i przez pewien czas okolica była wyludniona.
Osada Łeba powstała w późniejszym czasie na mierzei. Przypuszczalnie zbudowali ją Pomorzanie używający języka kaszubskiego. Domyślamy się, że było to w VIII wieku. Od wieku XIII na ten obszar poczęli przybywać kolonizatorzy niemieccy. W ów sposób Niemcy i Kaszubi stali się sąsiadami, choć tym pierwszym z trudem było przyzwyczaić się do życia w Łebie. Jednakże okoliczności życia panujące w osadzie nie były przeszkodą dla Zakonu Krzyżackiego, który postanowił dla własnych interesów wykorzystać położenie strategiczne przy ujściu rzeki.